Đột tử… "vô duyên" do đứng tim

Những chuyện muốn… đứng tim

Cách đây vài tháng, cư dân mạng và những người hâm mộ Quyền Linh bị một cú sốc “lạ” khi bắt gặp một cái clip trong đó Quyền Linh bị “vịn” vì bị nghi ngờ là buôn “hàng trắng”.

Người xem clip có thể thấy rõ sự lo âu xuất hiện rõ trên khuôn mặt Quyền Linh.

Nhân sự việc này liên tưởng đến một phiên tòa ở Mỹ đã xử phạt một phạm nhân với án “giết người cấp độ 1” trong một tình huống mà phạm nhân làm cho nạn nhân bị hoảng sợ đến nỗi phải bỏ mạng. Số là sau khi cướp ngân hàng và tẩu thoát ra ngoài thì bị cảnh sát rượt đuổi, để tránh cảnh sát, tên cướp đã bất ngờ xông vào nhà của một người dân để lẩn trốn. Bà chủ nhà thấy tên cướp xông vào nhà nên sợ quá ngã lăn ra chết, cho dù tên cướp chưa chạm vào người bà hoặc dùng bất cứ hung khí gì.

Trở lại chuyện của Quyền Linh, không bàn đến những chuyện như một số bạn đọc đã đặt vấn đề rằng clip thực hiện như vậy có đúng pháp luật hay không, chuyện này đúng hay sai để các luật gia phân tích. Ở đây chỉ xin được bàn đến khía cạnh y học, những trường hợp “đứng tim” như vậy có thể dẫn đến những cái chết bất ngờ, tương tự như những trường hợp “nhát ma”, hù người từ đàng sau.

Cơ thể đáp ứng với stress như thế nào?

Cơ thể chúng ta có một cơ chế bảo vệ tự nhiên nhằm đáp ứng với stress gọi là “đáp ứng chiến đấu hay trốn chạy” (fight-or-flight response). Cơ chế này do BS. Walter Cannon mô tả (ông là trưởng Bộ môn Sinh lý học của Đại học Harvard từ năm 1906 - 1942). Theo đó, người và động vật nếu đối mặt với những tình huống gây lo âu, hoảng sợ thì hệ thần kinh tự trị (the autonomic nervous system) sẽ đáp ứng bằng cách tăng nhịp tim, tăng lưu lượng máu đến các cơ bắp, làm giãn đồng tử, làm chậm quá trình tiêu hóa... nhằm đáp ứng với stress.

Khi đối diện những tình huống gây hoảng hốt, hệ thần kinh tự trị sẽ sử dụng hoóc-môn adrenaline, đây là một chất dẫn truyền thần kinh  (neurotransmitter) để truyền tín hiệu tới các cơ quan bộ phận trong cơ thể nhằm kích hoạt cho đáp ứng “chiến đấu hay chạy trốn”. Để đáp ứng nhu cầu adrenaline thì cơ thể sẽ gia tăng sản xuất, tuy nhiên quá nhiều adrenaline trong cơ thể thì chúng sẽ biến thành chất độc, chúng sẽ làm tổn hại đến các cơ quan nội tạng như tim, phổi, thận, gan... mà nhất là tim vốn đưa đến những trường hợp đột tử. Riêng những trường hợp tổn thương gan, phổi, thận thì sẽ làm cho người bị stress “chết dần chết mòn” chứ không chết tức thì như khi tim bị tổn hại.

Khi tim quá nhiều adrenaline

Quá nhiều adrenaline sẽ làm cho  các kênh calcium ở  màng các tế bào tim mở ra, lúc này ion calcium sẽ xâm nhập vào các tế bào tim và làm cho tim co thắt. Quá nhiều adreanaline thì các ion calcium ồ ạt thâm nhập vào tế bào cơ tim, khiến tim không có thời gian để “thư giãn” gây ra nhịp tim bất thường. Nhiều người cho rằng đây là một cơn nhồi máu cơ tim, nhưng theo các  nhà nghiên cứu tại Đại học Johns Hopkins (Maryland-Hoa Kỳ) thì trường hợp này nên gọi là bệnh cơ tim do stress.

Chết như chơi!

Trong hầu hết trường hợp đau tim do quá sợ hãi có thể là rung tâm thất gây ra những cái chết bất ngờ. Rung tâm thất sẽ làm giảm khả năng mà tim sẽ cung cấp máu cho cơ thể. Không riêng gì sự hoảng hốt, bất cứ sự vui mừng thái quá hoặc buồn thái quá cũng có thể gây sự đột tử, nhiều người chết trong lúc giao hoan. Có một trường hợp tử vong khá nổi tiếng của một tay chơi gofl, sao khi đưa banh chính xác vào lỗ thì tay gofl này nói với đối thủ “tôi mừng đến chết được” và rồi anh ngã lăn ra chết. Một nghiên cứu được thực hiện tại Đức cho thấy sau vụ khủng bố 11/9, số cư dân New York bị chết do ngưng tim tăng lên rất nhiều lần.