Trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng rộng mở, các bệnh truyền nhiễm không còn giới hạn trong phạm vi địa lý mà có xu hướng lan rộng theo dòng di chuyển của con người. Bệnh Chagas – một bệnh ký sinh trùng từng được coi là đặc hữu tại khu vực Mỹ Latinh hiện đang được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm bệnh bị lãng quên nhưng có nguy cơ lan rộng toàn cầu. Trước thực tế đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Quảng Ninh đã chủ động tăng cường các hoạt động chuyên môn, đặc biệt là giám sát dịch tễ và truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và phòng ngừa từ sớm.

Mùa nắng nóng, mưa ẩm là thời điểm muỗi, gián, kiến, ruồi… sinh sôi mạnh mẽ. Đây không chỉ là nỗi phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan nhiều dịch bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, tiêu chảy, tay chân miệng…

Ốc luộc là món ăn dân dã, quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người Việt. Tại các địa phương ven biển như Quảng Ninh, ốc không chỉ xuất hiện trong bữa cơm gia đình mà còn là món ăn “đặc sản đường phố”, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Trong bức tranh chung của các bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam, bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là Sán lá gan nhỏ vẫn là một “khoảng lặng” đáng lo ngại khi âm thầm tồn tại trong cộng đồng, ít biểu hiện rõ ràng nhưng để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe. Tại tỉnh Quảng Ninh, nơi có hệ thống sông ngòi, ao hồ dày đặc cùng tập quán ẩm thực phong phú, nguy cơ lưu hành bệnh luôn hiện hữu.

Trong đời sống hàng ngày, côn trùng hiện diện ở khắp mọi nơi từ trong nhà, ngoài vườn đến các khu đô thị, công trường, khu du lịch. Bên cạnh vai trò trong tự nhiên, nhiều loài côn trùng lại là véc tơ truyền bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và chất lượng cuộc sống.

Bệnh Sán lá gan nhỏ là một trong những bệnh ký sinh trùng nguy hiểm, âm thầm kéo dài, có thể gây tổn thương gan mật và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát kịp thời. Trước yêu cầu cấp thiết trong công tác phòng, chống bệnh tại các khu vực có yếu tố nguy cơ cao, từ ngày 19/01 đến 01/02/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương tổ chức đợt nghiên cứu dịch tễ học chuyên sâu tại Đặc khu Vân Đồn.

Bệnh sán là một trong những bệnh ký sinh trùng có tính chất âm thầm, kéo dài nhưng lại gây hậu quả dai dẳng đối với sức khỏe cộng đồng. Không giống như các bệnh cấp tính dễ nhận biết, nhiễm sán thường diễn tiến trong nhiều năm, với những tổn thương tích lũy theo thời gian, ảnh hưởng đến chức năng gan, đường mật, tiêu hóa và thậm chí cả hệ thần kinh. Đây cũng là nhóm bệnh có liên quan mật thiết đến tập quán sinh hoạt, ăn uống, những yếu tố tưởng chừng đơn giản nhưng lại quyết định trực tiếp nguy cơ mắc bệnh.

Trong bối cảnh các bệnh ký sinh trùng vẫn còn lưu hành tại nhiều vùng miền núi, vùng có tập quán ăn uống và điều kiện môi trường đặc thù, việc chủ động nghiên cứu, đánh giá dịch tễ học bệnh Sán lá gan nhỏ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác y tế dự phòng. Tại Quảng Ninh, từ ngày 05/01/2026 đến ngày 18/01/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh đã phối hợp với Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương triển khai đợt điều tra, thu thập mẫu xét nghiệm phục vụ nghiên cứu bệnh Sán lá gan nhỏ tại hai xã Kỳ Thượng và Ba Chẽ.

Sán lá gan nhỏ là bệnh ký sinh trùng nguy hiểm nhưng diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ sót trong thời gian dài. Người mắc bệnh có thể chỉ xuất hiện những triệu chứng mơ hồ như rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi kéo dài, đau tức vùng gan. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây tổn thương gan, viêm đường mật, thậm chí dẫn đến xơ gan và ung thư đường mật. Trước thực tế đó, ngành Y tế Quảng Ninh đang chủ động triển khai các biện pháp phòng bệnh từ sớm, từ cơ sở.

Sau khi hệ thống Trạm Y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh được sắp xếp lại theo mô hình chính quyền hai cấp, công tác y tế dự phòng đứng trước yêu cầu phải nhanh chóng thích ứng với bộ máy mới để không xảy ra khoảng trống chuyên môn. Nắm bắt kịp thời yêu cầu đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Quảng Ninh đã chủ động tổ chức đợt tập huấn quy mô lớn về điều tra, giám sát véc tơ truyền bệnh và xử lý ổ dịch cho lực lượng y tế cơ sở toàn tỉnh.