Những bước chân không mỏi: CHUYỆN VỀ NHỮNG “THỢ SĂN KẺ GIẾT NGƯỜI THẦM LẶNG”

Cuộc hành trình từ khi trời chưa sáng

Tôi có dịp đi cùng đoàn khám sàng lọc của CDC Quảng Ninh trong một chuyến công tác tại xã miền núi Đồng Văn (thuộc huyện Bình Liêu cũ). Trưởng đoàn, bác sĩ Đỗ Thị Giang, Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh KLN&DD nhanh tay kiểm tra lại danh mục vật tư, vừa cười bảo tôi: “Đi với đoàn khám thì phải làm quen với việc “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”. Muốn khám được cho nhiều người dân thì mình phải có mặt ở xã trước khi họ lên nương, ra rẫy và thời điểm lấy máu xét nghiệm đường máu mao mạch để phát hiện sớm nhất những rối loạn đường máu cho người dân là trước khi ăn sáng nên các thành viên trong đoàn phải làm việc từ 5 giờ sáng là chuyện bình thường như cơm bữa.”

Tại tỉnh Quảng Ninh việc tiếp cận y tế của người dân ở vùng sâu, vùng xa như Bình Liêu, Ba Chẽ hay các đảo xa như Cô Tô, Ngọc Vừng vẫn còn nhiều khó khăn. Những căn bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư… thường diễn biến âm thầm, được ví như những “kẻ giết người thầm lặng”. Nếu không có những chuyến xe của CDC về tận nơi, có lẽ nhiều người dân vẫn không biết mình đang mang bệnh.

Đoàn khám làm việc từ sớm để tầm soát bệnh cho người dân

Bám dân để giành giật sức khỏe

Tại điểm khám là Trạm Y tế xã, không khí đã bắt đầu nhộn nhịp từ sớm. Các cán bộ y tế chia nhau mỗi người một việc: người hướng dẫn ghi phiếu, người đo huyết áp, người lấy máu xét nghiệm, người tư vấn dinh dưỡng.

Chị Nguyễn Thị Lệ Dung, một điều dưỡng có thâm niên trong khoa, vừa nhanh tay lấy máu cho một cụ già, vừa ân cần hỏi thăm: “Cụ dạo này có hay đau đầu không? Ăn uống có giảm muối không cụ?”. Quay sang tôi, chị tâm sự: “Nhiều khi vất vả nhất không phải là đường xa, mà là thuyết phục bà con. Có người thấy mình khỏe mạnh nên không muốn khám, có người lại sợ khám ra bệnh không có tiền chữa. Chúng mình phải giải thích tận tình, rằng phát hiện sớm là cách tiết kiệm tiền nhất, là để sống khỏe với con cháu.”

Những “con số biết nói” và sự hy sinh thầm lặng

Hoạt động phòng chống bệnh không lây nhiễm của Quảng Ninh những năm qua luôn là điểm sáng. Năm 2025 đánh dấu một bước tiến lớn của CDC Quảng Ninh trong công tác kiểm soát bệnh không lây nhiễm. Những con số không chỉ là bản báo cáo chuyên môn, mà là minh chứng cho sự tận tâm bám dân, bám địa bàn:

Hơn 4.000 người đã được khám sàng lọc tăng huyết áp, đái tháo đường và ung thư vú tại 12 điểm thực địa, đạt 101,6% kế hoạch năm.

Thực hiện các cuộc điều tra quy mô lớn tại 60 cụm thuộc 54 xã, phường trên toàn tỉnh để xây dựng cơ sở dữ liệu về các yếu tố nguy cơ.

Điều tra tình trạng dinh dưỡng cho 1.530 trẻ em dưới 5 tuổi trên địa bàn tỉnh. Kết quả khả quan với tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân chỉ còn 5,8%, thấp còi 11,0% – những con số vượt chỉ tiêu kế hoạch năm 2025.

Để có được những kết quả đó là những đêm thức trắng chuẩn bị hồ sơ, là những bữa trưa ăn vội bánh mì ngay tại bàn khám, là những lần tàu bị cấm vì biển động khi đang thực hiện nhiệm vụ ngoài đảo. Tôi chứng kiến một bác sĩ trẻ trong đoàn, sau khi khám cho hơn 100 lượt khách buổi sáng, mới tranh thủ ăn tiếp cái bánh mì đã cắn dở từ sáng. Những chiếc áo blouse trắng đã thấm đẫm mồ hôi, nhưng nụ cười vẫn hiện rõ trên khuôn mặt họ.

Bà La Thị Thu (xã Đồng Văn cũ) xúc động chia sẻ: “Lần đầu tiên tôi được khám kỹ thế này, từ đo huyết áp đến siêu âm tuyến vú, tuyến giáp. Các bác sĩ từ tỉnh về rất nhiệt tình, hướng dẫn tận tình cách ăn uống giảm muối, giảm đường.”

Sự vất vả của họ còn nằm ở công việc “hậu trường” ít người thấy: đó là những đêm thức trắng để nhập liệu, phân tích số liệu trên phần mềm chuyên dụng. Năm 2025, đơn vị còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng chữ ký số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để xử lý báo cáo, giúp rút ngắn thời gian để có thêm nhiều giờ trên thực địa với dân hơn.

Bác sĩ CKI Đỗ Thị Mai Liên – Trưởng khoa Phòng chống bệnh KLN&DD khám, tư vấn cho người dân

Bác sĩ Đỗ Thị Giang, Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh KLN&DD khám, tư vấn cho người dân

Những bước chân không mỏi

Kết thúc một ngày khám tại vùng cao, khi nắng chiều đã tắt, đoàn công tác mới bắt đầu dọn dẹp thiết bị để chuyển sang điểm khám khác. Đôi tay của những điều dưỡng, bác sĩ có thể đã mỏi nhừ sau khi tiếp đón hàng trăm lượt người, nhưng nụ cười vẫn luôn thường trực.

” Dù phải đi từ 4-5 giờ sáng hay những chuyến công tác cả tuần phải ngủ lại giữa bản xa, chúng tôi vẫn luôn sẵn sàng, khi có lệnh công tác là lên đường. Được khám cho bà con, thấy nụ cười phấn khởi của họ chào đón chúng tôi là động lực để chúng tôi hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao” một cán bộ trẻ trong đoàn chia sẻ.

Những nỗ lực thầm lặng ấy của Khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm và Dinh dưỡng, CDC Quảng Ninh đang từng ngày tô thắm thêm hình ảnh người thầy thuốc nhân dân, đóng góp quan trọng vào mục tiêu xây dựng một Quảng Ninh khỏe mạnh, phát triển bền vững từ gốc rễ y tế cơ sở.

Hải Ninh – CDC