Việt Nam tìm phương án thay thế vắc xin Quinvaxem

Việt Nam đã sử dụng 25 triệu liều vắc xin Quinvaxem.

Những nghi ngại sau liên tiếp các ca tử vong sau tiêm Quinvaxem

Bộ Y tế cho biết Hội đồng chuyên đánh nguyên nhân vụ việc bé gái tử vong sau tiêm vắc xin vào sáng 27/10 ở Hải Dương đã khẳng định bệnh nhi tử vong vì sốc phản vệ. Trước đó, bé trai 3 tháng tuổi (Quế Phong, Nghệ An) cũng tử vong sau tiêm Quinvaxem mũi 2 chỉ mấy phút, cũng vì nguyên nhân này.

Theo một chuyên gia độc lập, ông thống kê các ca tử vong sau tiêm vắc xin Quinvaxem từ năm 2013 đến nay đăng tải trên các phương tiện truyền thông là 23 ca. Vì thế, chuyên gia này cũng đặt vấn đề, mong muốn sẽ có lộ trình thay thế vắc xin Quinvaxem bằng một loại vắc xin khác an toàn hơn.

Trước thực trạng thời gian gần liên tiếp xảy ra những ca tử vong sau Quinvaxem, dư luận lại một lần nữa nghi ngại về tính an toàn của  vắc xin này. Trước đó, tháng 4/2013 Việt Nam cũng quyết định tạm dừng sử dụng vắc xin Quinvaxem trên toàn quốc, sau khi xảy ra liên tiếp các trường hợp phản ứng nặng sau tiêm.

Từ khi Việt Nam bắt đầu sử dụng Quinvaxem năm 2010 đến 4/2013 có 43 trường hợp phản ứng sau tiêm vắc xin Quinvaxem, trong đó có 9 trường hợp được cho là có thể liên quan đến vắc xin.

Sau khi tạm dừng vắc xin, Bộ Y tế đã cùng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) rà soát từng ca một. Theo đó, trong 9 trường hợp này thì 8 ca là sốt, co giật, giảm trương lực cơ, có phản ứng dị ứng, nổi ban (là phản ứng thông thường của kháng nguyên lạ, tùy thuộc vào cơ địa của trẻ, không phải tất cả trẻ em khi tiêm vắc xin đều gặp phản ứng này) và một trường hợp sốc phản vệ nhưng đã điều trị đã qua khỏi. 17 trường hợp tai biến sau tiêm chủng có liên quan đến bệnh lý sẵn có của trẻ (14 ca tử vong), 17 trường hợp không xác định nguyên nhân nhưng không có đủ thông tin để kết luận nhưng qua hỏi bà mẹ, hỏi những người trong gia đình không có yếu tố liên quan đến vắc xin

Theo tính toán của các chuyên gia tại thời điểm đó, với 9 ca phản ứng có liên quan vắc xin, nếu tính tỉ lệ trên 14 triệu liều sử dụng thì tỉ lệ 9/14 triệu thấp hơn rất nhiều so với phản ứng có thể xảy ra (ước tính 20lần/triệu).

Sau khi được kiểm định độc lập tại Phòng kiểm định quốc tế, WHO khẳng định vắc xin Quinvaxem là an toàn và khuyến cáo Việt Nam sử dụng lại vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Tháng 6/2013 Bộ Y tế đề xuất cho phép sử dụng lại Quinvaxem và đến tháng 7/2013 Chính phủ cho phép tái sử dụng vắc xin này.

Đến nay, sau hơn 2 năm đưa vào sử dụng, các ca tử vong sau tiêm Quinvaxem lại liên tiếp xảy. Dù câu trả lời các ca tử vong này phần lớn là bệnh trùng lặp, sốc phản vệ không liên quan đến chất lượng vắc xin nhưng vẫn khiến dư luận lo lắng.

Đã tính đến phương án thay thế

Trước vấn đề này, ngày 30/10, GS.TS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Trưởng Dự án Tiêm chủng mở rộng Quốc gia cho biết, vắc xin Quinvaxem đã được kiểm nghiệm về chất lượng, được Bộ Y tế cấp phép lưu hành, từng lô vắc xin.

Thực tế từ tháng 6/2010 đến nay, Việt Nam cũng đã tiêm hơn 25 triệu mũi Quinvaxem. Nhờ đó, tỷ lệ trẻ mắc các bệnh bạch hầu, ho gà… đã giảm hẳn. Về những phản ứng sau tiêm vắc xin này, năm 2013 WHO cũng đã có đánh giá về 9 ca phản ứng sau tiêm, cho thấy tỉ lệ phản ứng thấp hơn nhiều cho với khuyến cáo.

Theo Bộ Y tế, trước đó, các phương án thay thế cũng đã được đặt ra nhưng khó khăn nhất vẫn là nguồn vắc xin và kinh phí. Hơn nữa, nhà sản xuất vắc xin có thành phần vô bào trên thế giới cũng chưa thể đáp ứng ngay nhu cầu thay thế của Việt Nam.Hiện Việt Nam, câu chuyện tính đến việc thay thế vắc xin vẫn đang tiếp tục nhưng cũng chưa thể trong một sớm một chiều.