Vì sao học sinh chóng mặt, mệt xỉu đồng loạt khi tiêm vắc xin?

PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, trong 3 ngày từ ngày 13/01/2015 đến ngày 16/01/2015 tại huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước đã triển khai tiêm vắc xin Sởi - Rubella tại các trường THCS và đã xảy ra 10 trường hợp có hội chứng lo lắng tâm lý dây chuyền. Tại một số trường THCS trên địa bàn, sau tiêm 10-15 phút trẻ có triệu chứng buồn ói, chóng mặt, nhức đầu. Hầu hết các trường hợp đều xuất hiện có tính lan truyền từ học sinh này sang học sinh khác. Khi xảy ra hiện tượng trên tất cả các em đã được đưa đến Bệnh viện Công ty Cao su huyện Lộc Ninh để chăm sóc và xử lý y tế, đến 12 giờ 16/01/2015 các trường hợp đều ổn định.

PGS Phu khẳng định, tình trạng này không phải là do phản ứng của vắc xin. Vì theo báo cáo của TTYT huyện Lộc Ninh có gần 3.000 học sinh được tiêm vắc xin MR. Trước khi tiêm, học sinh đều được khám sàng lọc tổ chức thực hiện việc tiêm theo đúng quy trình, quy định kỹ thuật của Bộ Y tế và không có ca nào bất thường, chỉ ghi nhận 10 ca trên.

Theo PGS Phu, nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nêu trên là do tâm lý các em lo sợ tiêm chủng không phải do vắc xin. Một số biểu hiện như khó thở, mệt buồn nôn, lo sợ tiêm trên cũng đã được Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo đối với lứa tuổi dậy thì, lứa tuổi có sự thay đổi các trạng thái tâm lý khi tham gia tiêm chủng.

Hiện tượng đau đầu, chóng mặt, mệt xỉu đồng loạt xảy ra với học sinh khi tham gia tiêm tại điểm tiêm ở nhà trường là hiện tượng phản ứng dây chuyền sau khi tiêm chủng. Tức là sau khi tiêm vắc xin cho một nhóm người sẽ gây ra sự lo lắng ở những người được tiêm với những triệu chứng tương tự nhau, gây ra một dạng của phản ứng dây chuyền; như là sự xuất hiện một chúm các triệu chứng có thể xảy ra ở trường học.

Các trường hợp này đã được Tổ chức Y tế thế giới và Bộ Y tế khuyến cáo, trong thời gian qua cũng đã ghi nhận tại một số điểm tiêm chủng trường học.

Theo thống kê, yếu tố nguy cơ là có sự kích thích tác động gây lo lắng, nữ thường gặp nhiều hơn nam, khoảng tuổi học sinh cấp 2. Triệu chứng điển hình thường là chóng mặt, buồn nôn, suy nhược, đau đầu và mệt xỉu. Tính năng điển hình là xuất hiện cấp tính, lây lan nhanh chóng.

Thời gian qua, khi xảy ra hiện tượng phản ứng dây chuyền khi tổ chức tiêm phòng, Bộ Y tế cũng đã khuyến cáo các địa phương tổ chức tiêm để phòng hiện tượng này. Theo đó, nên tiêm phòng cho những trẻ ít sợ tiêm đầu tiên; Có đoàn thanh niên, nhân viên hỗ trợ để giảm bớt lo lắng; Cho uống nước đường hoặc trà gừng; Theo dõi nhóm tiêm chủng đó sau tiêm 30 phút; Khi 1 trẻ có biểu hiện trên, cần cách ly, trấn an và theo dõi.

Đối với trẻ nhỏ, khi đưa con đi tiêm, các phụ huynh cần lưu ý cho con ăn no đủ trước khi đi học hoặc trước khi tiêm chủng 30 phút để tránh trẻ bị đói, hạ đường huyết. Các trẻ nhỏ trong tiêm vắc xin thường có cảm giác lo sợ, quấy khóc, đặc biệt là các trẻ có tâm lý sợ bơm kim tiêm.

Ngoài ra, khi tiêm chủng cho trẻ cần tạo môi trường thân thiện với các tranh ảnh, phim hoạt hình để thu hút sự chú ý của trẻ nhằm làm giảm tâm lý lo âu, căng thẳng khi tiêm, đặc biệt các điểm tiêm chủng nên bố trí phòng chờ cho trẻ thoải mái về tâm lý, tránh để trẻ trực tiếp nhìn thấy việc tiêm chủng cho trẻ em trước đó dễ gây ra các biểu hiện tâm lý trên đây.

Đến ngày 17/01/2015 cả nước đã tiêm vắc xin Sởi - Rubella cho khoảng 15 triệu trẻ trên tổng số 23 triệu trẻ đảm bảo an toàn. Vì vậy, các gia đình không nên lo lắng và hãy yên tâm cho con em đi tiêm chủng.