Sốt xuất huyết: Nhập viện trễ + chẩn đoán lầm = mất mạng

Bệnh nhân nhập viện trễ, bác sĩ dễ chẩn đoán lầm

Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) tính đến đầu tháng 9/2015, trên cả nước đã ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc sốt xuất huyết phải nhập viện điều trị (năm 2014 khoảng 10.000 ca) trong đó có 16 trường hợp nặng không qua được cơn nguy kịch.

Tính riêng tại bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM), có tới 6 bệnh nhi tử vong. Nguyên nhân chính dẫn tới những ca bệnh đáng tiếc trên là do người nhà không nhận biết được tình trạng bệnh nặng của trẻ nên nhập viện trễ hoặc bị chẩn đoán lầm sang bệnh lý khác.

Phân tích chuyên môn của BS Nguyễn Minh Tiến, Trưởng khoa Hồi sức Tích cực, bệnh viện Nhi Đồng 1 chỉ ra: “Bệnh sốt xuất huyết đang tấn công mọi lứa tuổi, phổ biến nhất là các trường hợp từ 11 đến 15 tuổi, nguy hiểm hơn, có những trẻ mới 1 tuổi cũng nhiễm bệnh khiến việc chẩn đoán và điều trị trở nên rất khó khăn.”

Nữ bệnh nhân mắc sốt xuất huyết bị bệnh viện tuyến dưới chẩn đoán sốt siêu vi đã tử vong tại bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, TPHCM

Vừa qua khoa Hồi sức Tích cực đã tiếp nhận trường hợp bệnh nhi N.T.P (11 tháng tuổi, ngụ tại Bạc Liêu) nhập viện sau 3 ngày sốt cao liên tục. Khi vào viện, trẻ đi tiêu phân lỏng nhiều lần trong ngày. Bệnh nhi nhanh chóng rơi vào giai đoạn sốc, mạch và huyết áp rối loạn, xuất huyết dưới da, nhiễm trùng huyết từ đường tiêu hóa. Mặc dù đã được truyền dịch chống sốc và sử dụng thuốc vận mạch, hỗ trợ thở máy nhưng diễn tiến bệnh ngày càng xấu, bé đã tử vong sau 4 ngày nhập viện.

Một trường hợp khác là bé T.L.T (6 tuổi) bị sốt cao, được gia đình đưa vào bệnh viện tư nhân điều trị. Cháu được truyền nước trong 3 ngày, đến ngày thứ 4 bệnh nhân bị sốc nên chuyển đến bệnh viện Nhi Đồng 1 trong tình trạng mạch và huyết áp không đo được. Bác sĩ xác định, bệnh nhân tử vong do biến chứng sốt xuất huyết nặng dẫn tới rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, suy hô hấp, tổn thương gan, suy gan. Đây là ca bệnh không được bệnh viện tuyến trước chẩn đoán đúng nên can thiệp chưa thích hợp.

Sốt xuất huyết cũng cướp đi sinh mạng của cả người lớn. Nữ bệnh nhân 33 tuổi sau khi đi lòng vòng qua 2 bệnh viện tuyến cơ sở với chẩn đoán ban đầu sốt siêu vi đã phải chuyển đến khoa Cấp cứu Hồi sức Tích cực Chống độc người lớn, bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới trong tình trạng nặng. Các bác sĩ đã cố gắng cứu chữa nhưng bệnh nhân không qua được cơn nguy kịch do biến chứng sốc sốt xuất huyết gây suy đa cơ quan.

Phân tích bệnh án tử vong sốt xuất huyết của bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, TPHCM trong Hội nghị tổng kết về tình hình sốt xuất huyết (tổ chức tại Viện Parteur) 8 tháng đầu năm 2015 ở phía Nam chỉ ra: Trong số 22 bệnh nhân người lớn tử vong tại các tỉnh phía Nam (từ 2012 đến 2014), 18 trường hợp có điều trị tại tuyến cơ sở. Có tới 55,6% ca bệnh (10/18 bệnh nhân) trong quá trình khám bác sĩ chưa nhận định được sốc sốt xuất huyết; chẩn đoán lầm với các bệnh cảnh khác; phân độ sốt xuất huyết chưa phù hợp. 71,4% (10/14 ca) trong quá trình hồi sức, bác sĩ chưa nhận biết được các dấu hiệu nặng của bệnh như sốc, xuất huyết nặng, tổn thương tạng.

Chủ động phòng chống, nhập viện sớm

Ngày 8/9, tại khoa Sốt xuất huyết, bệnh viện Nhi Đồng 1 có tới 120 bệnh nhi đang phải nằm viện điều trị, trong đó có đến 13 ca bệnh nặng phải thở máy và chăm sóc đặc biệt. ThS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa nhận định, cứ 3 đến 5 năm sốt xuất huyết lại tăng cao 1 lần, những diễn biến của bệnh từ đầu năm đến nay cho thấy, sốt xuất huyết đang vào giai đoạn gia tăng của dịch theo tính chu kỳ.

BS Minh Tuấn thăm khám cho một bệnh nhi mắc sốt xuất huyết

Phân tích chuyên môn của BS Tuấn chỉ ra, triệu chứng ban đầu của sốt xuất huyết thường dễ lầm với các bệnh sốt siêu vi, viêm họng, tay chân miệng. Tuy nhiên, ngay từ khi khởi phát bệnh nhân mắc sốt xuất huyết thường sốt rất cao (khoảng 39 độ). Nếu người bệnh được uống thuốc hạ sốt thì thân nhiệt giảm nhưng sau đó sẽ tăng cao trở lại.

Người mắc bệnh thường rất mệt mỏi, lừ đừ, đau nhức cơ thể, lười vận động… Khoảng 3 đến 4 ngày phát bệnh là lúc sốt xuất huyết diễn tiến nhanh và nặng, bệnh nhân có thể bị sốc, nôn ói, đau bụng, biến chứng suy đa cơ quan và tử vong rất nhanh nếu không được can thiệp kịp thời. Khi thấy người bệnh có những triệu chứng trên, thân nhân cần phải nghĩ ngay tới bệnh sốt xuất huyết, nhanh chóng đưa đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo nhận định của đại diện Viện Pasteur, TPHCM thì ngoài yếu tố gia tăng theo chu kỳ, tại khu vực phía Nam đang trong giai đoạn mùa mưa nên càng tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh sốt xuất huyết lưu hành trên diện rộng. Để đẩy lùi bệnh sốt xuất huyết ngành y tế cần sự chung sức của cả cộng đồng. Viện Pasteur kêu gọi mọi người, mọi nhà hãy dành 10 phút mỗi tuần để vệ sinh môi trường sống, tìm diệt muỗi gây bệnh sốt xuất huyết.

Hãy kiểm tra, trong các dụng cụ chứa nước sinh để đảm bảo không có lăng quăng; thường xuyên thau rửa, đậy kín nắp các lu, khạp, bể chứa nước; thả cá vào bể nước để tiêu diệt lăng quăng; thường xuyên thay nước các lọ hoa, thả muối hoặc hóa chất vào bát nước kê chân chạn, bể cảnh; loại bỏ các vật liệu phế thải, hốc nước tự nhiên; lật úp các vật dụng có thể chứa nước không sử dụng đến; phối hợp cùng ngành y tế trong việc phun hóa chất diệt muỗi… để muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết không còn chỗ sinh sản, phát triển.