“Sống trong sợ hãi” nơi tâm dịch Ebola

Nhân viên y tế đang vệ sinh khu vực quanh nhà 1 người đàn ông vừa chết vì Ebola

Nằm giữa nơi tâm dịch, làng Njala Ngiema là nơi bị tàn phá nặng nề nhất tại Sierra Leon - quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi dịch Ebola. Khoảng 61 người ở đây đã thiệt mạng trên tổng số dân chừng 500 người.

Hiện diện khắp nơi là những dấu hiệu của cuộc chiến thất bại với thần chết: Những vỏ thuốc bị vứt rải rác xung quanh các căn nhà. Những gói muối dùng để bù nước đường uống đã dùng hết nằm lẫn trong bùn đất. Thuốc men dường như vô hiệu, và thần chết luôn nhanh chân hơn các bác sĩ.

Bên trong những căn nhà mờ tối, đồ đạc của các nạn nhân nằm phủ bụi - bộ quần áo rách rưới, đôi dép, một chiếc ra-đi-ô hiếm hoi – nỗi sợ rằng thứ vi-rút chết người này vẫn lẩn quất đâu đó khiến không ai dám đụng vào chúng, cho dù gần một tháng qua không có trường hợp nhiễm mới nào xuất hiện ở đây.

Công tác kiểm dịch của chính phủ đến với Njala Ngiema quá muộn, dấu hiệu báo nguy hiểm có mặt suốt dọc con đường lầy lội xuyên qua làng.

Trước hiên một ngôi nhà, một chiếc quần màu xanh vẫn được phơi ở đó từ khi 5 người trong nhà đều chết vì Ebola.

Trong một căn nhà khác, người ta tìm thấy mấy bộ quần áo gói trong chiếc túi nhựa ghi dòng chữ “Hãy ngắm nhìn thế giới” được đặt ngay ngắn trên giường. Chiếc túi để chuẩn bị cho chuyến đi tới bệnh viện không bao giờ diễn ra. Hai người phụ nữ già, chủ nhân của nó, đều đã chết.

Khăn mặt, quần dài và đồ lót vẫn còn treo trên xà nhà trong ngôi nhà mà Foday Joko sống cùng vợ và con gái. Cả 3 đều đã chết.

Đằng sau ngôi nhà của chiếc quần bò xanh và chiếc áo phông lấm bẩn và rách rưới mà ông vẫn mặc để đi làm đồng - vẫn treo thành một hàng. Không ai dám chuyển chúng đi.

Bên trong nhà, khăn trải giường nhàu nát và gối thì xộc xệch. Dưới gầm chiếc giường gỗ là đôi dép của Alaji Abbah. “Ông ấy đã từ chối đến bệnh viện, ông ấy sợ đến đó”, thầy giáo của làng Njala Ngiema nói. Người ta tìm thấy Abbah chết trong tư thế đang ngồi ở mép giường, người gập lại và đầu cúi xuống.

Cha mẹ bé gái này đều đã chết vì Ebola 

Bệnh Ebola đã gõ cửa hết nhà này đến nhà khác: nhà này có 10 người chết; nhà kia là 4 người trong đó có 3 trẻ em. Ngôi nhà cách đó vài mét có một ông lão đang sống một mình, vợ của ông cũng là nạn nhân của Ebola. Trong một căn nhà thấp và dài gần đó, 16 người đã chết, tất cả đều trong cùng một gia đình. Ngoài một ngôi nhà, hai bé gái, một lên 6 và một 7 tuổi, ngồi thẫn thờ trước cửa, bố mẹ của hai em đã qua đời.

Chính phủ Sierra Leone, tuyệt vọng trong việc kiềm chế vụ dịch đã cướp đi gần 300 sinh mạng, đã phong tỏa khu vực này. Giao thông tại hai quận miền đông, với diện tích gần bằng Jamaica và số dân khoảng một triệu người dân, đã bị cắt rời với phần còn lại của đất nước. Điều này làm dấy lên sự lo ngại rằng sẽ có nhiều người chết vì thiếu dinh dưỡng và thậm chí là chết đói hơn là vì Ebola.

Tại trung tâm của tổ chức Bác sĩ không biên giới bên ngoài thị trấn Kailahun, một nhân viên đang tung những hộp cá mòi cho bệnh nhân Ebola đằng sau rào chắn. Song ngay cả ở đây, với số nhân viên hơn 300 người, 10 lều bạt, hơn 2000 bộ quần áo bảo hộ và quy trình chính xác như toán học để giảm nguy cơ lây nhiễm, các bác sĩ cũng không thể bắt đuổi kịp dịch bệnh.

Những quy trình chuẩn để khoanh vùng dịch - cách ly bệnh nhân, truy tìm những người đã tiếp xúc và theo dõi tất cả triệu chứng bệnh ở các đối tượng này – tỏ ra hoàn toàn bất khả thi ở cả bốn quốc gia Tây Phi, nơi mà theo số liệu mới nhất đã có hơn 2.000 ca bệnh với một nửa số đó tử vong.

Tại các đám tang, mọi người đưa tiễn đều muốn chạm vào người chết, thậm chí là làm tóc và thay quần áo cho họ. Rất nhiều người đã bị lây bệnh theo cách này.

“Chúng tôi vẫn tìm ra những làng mà bệnh nhân của Ebola chết tại nhà chứ không phải ở nơi cách ly, gây nguy cơ những ca nhiễm mới. Đã có tới 140 trường hợp mới tại trung tâm điều trị trong vòng 3 tuần qua. Đây đúng là một thảm họa”, BS Anja Wolz , điều hành trung tâm điều trị này cho biết.

Đằng sau những chiếc lều bạt của trung tâm, xác chết nằm la liệt. Hầu hết nạn nhân là lao động chính trong gia đình. Một nhóm 5 nhân viên với đầy đủ trang bị bảo hộ đang phun dung dịch chlorine nồng độ mạnh để khử trùng các xác chết bằng cách. Phía xa, khói nghi ngút bốc lên từ những bộ quần áo hộ phải đốt bỏ sau mỗi lần sử dụng.

Theo BS Wolz thì vụ dịch sẽ không kết thúc trong năm nay. “Mọi tổ chức đang gửi các chuyên gia tới. Họ ngồi ở văn phòng và họp. Trong khi chúng tôi cần người ở thực địa”.