Quản lý, xử lý rác thải, chất thải y tế: Nhìn từ một cuộc khảo sát

Hiện nay, mạng lưới các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh gồm 1 cơ sở y tế tuyến Trung ương, 17 cơ sở y tế tuyến tỉnh, 14 trung tâm y tế huyện, 2 bệnh viện đa khoa huyện, 186 trạm y tế xã, phường và các cơ sở hành nghề y dược tư nhân. Bình quân mỗi năm, các cơ sở đã khám chữa, điều trị cho hàng triệu lượt người. Những năm qua, UBND tỉnh đã quan tâm chỉ đạo đầu tư hệ thống vệ sinh môi trường trong việc thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý chất thải, rác thải y tế tại các bệnh viện, trung tâm y tế thuộc tỉnh. Đặc biệt, trên cơ sở các hướng dẫn của Trung ương, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 4954/KH-UBND, ngày 20-8-2015 về quản lý chất thải y tế tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030. Trong đó, phấn đấu 100% các cơ sở y tế phải có hệ thống phân loại, thu gom, vận chuyển, lưu giữ an toàn và xử lý; tất cả các nhân viên được tập huấn phù hợp và có đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động...

Theo kết quả của Đoàn khảo sát, đến nay cơ bản các bệnh viện, trung tâm y tế có giường bệnh đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục pháp lý về bảo vệ môi trường. Hầu hết các cơ sở y tế đều có hệ thống quản lý chất thải y tế, có phân công rõ lãnh đạo phụ trách; quan tâm đến công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển chất thải y tế đến từng buồng bệnh và người nhà bệnh nhân. Hơn thế, vấn đề vệ sinh môi trường, công tác quản lý chất thải y tế tại các cơ sở y tế cơ bản đảm bảo theo quy định và thực hiện đầy đủ các quy định, hướng dẫn trong công tác phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, bảo quản, xử lý chất thải y tế. Hầu hết kết quả quan trắc môi trường định kỳ tại các cơ sở y tế đảm bảo các thông số về môi trường theo quy chuẩn cho phép.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, Đoàn khảo sát đã chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác thu gom, quản lý, xử lý rác thải, chất thải tại các cơ sở y tế trên địa bàn. Cụ thể, một số cơ sở chưa có hướng dẫn phân loại và thu gom chất thải y tế tại vị trí đặt dụng cụ phân loại cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân, nên có hiện tượng để lẫn rác thải y tế với rác thải sinh hoạt; quy trình kiểm soát thu gom chất thải chưa thật sự chặt chẽ; công tác quản lý lưu chất thải y tế ở một số nơi chưa tốt; công tác xử lý chất thải y tế nguy hại lây nhiễm vẫn còn nhiều bất cập... Trên cơ sở phân tích, đánh giá làm rõ những nguyên nhân tồn tại, hạn chế, Đoàn khảo sát đã kiến nghị với UBND tỉnh, ngành Y tế những giải pháp mang tính đột phá nhằm thực hiện có hiệu quả hơn công tác thu gom, quản lý, xử lý chất thải, rác thải y tế. Đoàn khảo sát cũng đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Y tế rà soát, đánh giá lại hệ thống xử lý nước thải của các cơ sở y tế đã quá tải so với công suất xử lý do quy mô khám chữa bệnh thực tế tăng; nghiên cứu để sớm hình thành khu vực xử lý chất thải y tế tập trung của tỉnh. Đoàn khảo sát cũng đề nghị Sở Y tế sớm rà soát, đánh giá lại hiệu quả đầu tư, hoạt động của các công trình, hạng mục xử lý chất thải y tế, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí, đặc biệt là các lò đốt rác tại các cơ sở y tế; chỉ đạo các cơ sở y tế rà soát toàn bộ quy trình quản lý chất thải y tế từ khâu phân loại, thu gom, vận chuyển nội bộ, lưu giữ và xử lý. Đồng thời đánh giá toàn bộ hệ thống xử lý nước thải đã được đầu tư tại các cơ sở y tế để đảm bảo chất lượng nước thải xả ra môi trường theo quy chuẩn cho phép; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tiếp tục tuyên truyền về công tác quản lý chất thải y tế và đẩy mạnh kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý chất thải y tế tại các cơ sở y tế, đặc biệt là các trạm xá, cơ sở y tế nhỏ lẻ.