Phòng chống dịch cúm A trên người: Vẫn còn những khó khăn

Dịch cúm diễn biến phức tạp

Đó là nhận định chung của Bộ Y tế khi đánh giá tình hình dịch bệnh cúm A trên người. Tính đến hết ngày 23-4, tại Trung Quốc đã có 106 trường hợp được xác định nhiễm cúm A/H7N9, trong đó 22 trường hợp đã tử vong. Còn ở Việt Nam đã có 2 bệnh nhân nhiễm cúm A/H5N1 ở tỉnh Đồng Tháp và Thanh Hoá đã tử vong. Tuy số người nhiễm cúm A/H1N1 đến thời điểm này không bùng phát mạnh như năm 2009, song các chùm ca bệnh vẫn xuất hiện rải rác ở nhiều nơi. Trên địa bàn cả nước cũng đã có 3 bệnh nhân tử vong do nhiễm cúm A/H1N1.

Máy đo thân nhiệt để kiểm tra các trường hợp nhập cảnh có biểu hiện bất thường về sức khoẻ tại Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái.

Với Quảng Ninh, từ ngày 2-4, xuất hiện chùm ca bệnh cúm A/H1N1 tại phường Tuần Châu (TP Hạ Long) với 11 trường hợp mắc bệnh. Các trường hợp này đều đã được điều trị khỏi bệnh. Từ ngày 8-4 đến nay, nơi đây không còn bệnh nhân mới. Tuy nhiên, gần đây nhất, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí đã khám, phát hiện một trường hợp khách vãng lai là người Hà Nội đến Quảng Ninh có biểu hiện lâm sàng nhiễm cúm. Mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân được chuyển làm xét nghiệm tại Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cho kết quả dương tính với cúm A/H1N1. Bệnh nhân này đã về Hà Nội điều trị. Theo đánh giá của Sở Y tế, cúm A/H1N1 có thể sẽ bùng phát nhiều ổ dịch, tuy loại cúm này đã được liệt vào cúm mùa bởi  mức độ nguy hiểm thấp, song nếu không được phát hiện sớm, để bệnh diễn tiến nặng thì nguy cơ tử vong vẫn xảy ra. Quảng Ninh cũng có thể có bệnh nhân cúm A/H5N1 nếu phòng, chống không tốt bởi đầu năm đến nay, đã có một số ổ dịch cúm gia cầm xuất hiện nhỏ lẻ trên địa bàn. Bên cạnh đó, cúm A/H7N9 cũng có khả năng xâm nhập vào địa bàn tỉnh.

Đối mặt với nhiều khó khăn

Có thể khẳng định rằng, tỉnh Quảng Ninh đã rất quyết liệt trong công tác phòng chống dịch bệnh trên người. Điều đó thể hiện bằng việc lãnh đạo tỉnh tổ chức liên tiếp cuộc họp chỉ đạo các ngành, địa phương đẩy mạnh phòng, chống, ngăn chặn gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu; chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để phòng, chống dịch bệnh trên người… Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Thu Thuỷ đã trực tiếp đi kiểm tra, chỉ đạo công tác phòng, chống dịch tại phường Tuần Châu (TP Hạ Long) và tại TP Móng Cái. Các đơn vị y tế sẵn sàng cơ sở vật chất, trang thiết bị, vật tư, hoá chất, nhân lực  cho công tác phòng, chống, thu dung, cấp cứu bệnh nhân...

Tuy nhiên, hiện nay công tác phòng, chống dịch cúm A trên người vẫn còn một số khó khăn. Nhiều người dân còn chủ quan, lơ là với dịch. Điều đó thể hiện bằng việc thiếu ý thức phòng bệnh cho chính bản thân mình và những người xung quanh. Tại nhiều điểm chợ vẫn có tình trạng giết mổ gia cầm tại chỗ, bày bán gia cầm đã giết mổ không qua kiểm dịch của cơ quan thú y… Địa bàn biên giới của tỉnh tiếp giáp với Trung Quốc trải dài, địa hình phức tạp nên các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn để vận chuyển gia cầm nhập lậu vào địa bàn. Mới đây, để qua mặt cơ quan chức năng, những kẻ buôn lậu đã chuyển sang hình thức giết mổ gia cầm tập trung rồi đóng vào thùng xốp mới đưa sang Việt Nam. Đồng thời, lợi dụng việc các cơ quan chức năng ít kiểm tra xe container đông lạnh quay đầu về sau khi trả hàng ở vùng biên nên nhiều đối tượng sử dụng xe này để chở gà nhập lậu đã giết mổ vào sâu trong nội địa. Khi bị bắt, các chủ xe chở hàng đều khai chở thuê, không biết chủ hàng là ai nên việc xử lý, xử phạt khá khó khăn. Theo báo cáo của Sở Công thương, 3 tháng đầu năm 2013,  các cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính 77 vụ vận chuyển, kinh doanh gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu. Việc vận chuyển, buôn bán gia cầm nhập lậu làm tăng nguy cơ đưa dịch bệnh vào địa bàn, nhất là khi Trung Quốc đang có nhiều trường hợp bị nhiễm cúm A/H7N9 có nguồn gốc từ gia cầm và chim trời.

Về việc phun khử khuẩn phương tiện qua lại biên giới, hiện nay thiết bị sử dụng là máy cơ nên thời gian bơm, phun hoá chất lâu, gây bất tiện cho các chủ xe. Còn về phía kiểm dịch những người nhập cảnh vào địa bàn tỉnh hiện nay chủ yếu giám sát thông qua máy đo thân nhiệt lắp đặt tại các cửa khẩu. Tuy nhiên, ở Quảng Ninh có 7 cửa khẩu quốc gia và quốc tế, song chỉ có 4 máy đo thân nhiệt, trong đó 2 cái đã hỏng, 2 cái còn lại cũng đã cũ, độ nhạy không còn cao.  Đặc biệt, máy đo thân nhiệt cũng chỉ phát hiện được các trường hợp bị bệnh truyền nhiễm nhập cảnh vào địa bàn khi họ có biểu hiện sốt, nếu không có biểu hiện này thì cũng không phát hiện được.

Theo bác sĩ Ninh Văn Chủ, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh: “Cách phòng bệnh tốt nhất vẫn là ý thức của mỗi người dân. Trong thời điểm đang có dịch bệnh ở nước lân cận và có các ca bệnh cúm A/H1N1 trên địa bàn, người dân cần nâng cao cảnh giác. Khi có biểu hiện mắc cúm như: Sốt cao, khó thở, có dấu hiệu viêm đường hô hấp cấp (ho, sổ mũi), nhất là sau khi tiếp xúc với gia cầm, sản phẩm gia cầm… thì nên đến các cơ sở y tế để khám nhằm sớm phát hiện bệnh”.