Phát hiện sớm để phòng bệnh từ gốc: Quảng Ninh khảo sát toàn diện nguy cơ Sán lá gan nhỏ tại cộng đồng

Trong tháng 12/2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương và chính quyền địa phương tổ chức điều tra, thu thập mẫu xét nghiệm phục vụ nghiên cứu bệnh Sán lá gan nhỏ tại phường Hà Tu và phường Hoành Bồ. Đây là hai địa bàn được đánh giá có yếu tố nguy cơ liên quan đến tập quán ăn uống và điều kiện môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ký sinh trùng.

Theo kế hoạch, 600 người dân trong độ tuổi từ 6 đến 65 sẽ được lấy mẫu phân và mẫu máu để xét nghiệm hoàn toàn miễn phí, nhằm phát hiện trứng Sán lá gan nhỏ, các loại giun truyền qua đất và kháng thể kháng ký sinh trùng. Song song với xét nghiệm, đoàn nghiên cứu tiến hành phỏng vấn người dân về kiến thức, thái độ và thực hành phòng bệnh, qua đó đánh giá mức độ hiểu biết và thói quen sinh hoạt có liên quan trực tiếp đến nguy cơ nhiễm bệnh.

Người dân được hướng dẫn lấy mẫu phân để xét nghiệm phát hiện trứng Sán lá gan nhỏ trong phân

Người dân được lấy mẫu máu để xét nghiệm phát hiện kháng thể Sán lá gan nhỏ trong máu

Điểm khác biệt của đợt điều tra lần này là phạm vi nghiên cứu được mở rộng, không chỉ dừng lại ở con người mà còn khảo sát các mắt xích trong chu trình lây truyền bệnh. Các mẫu ốc nước ngọt, cá nước ngọt, đặc biệt là những loài thường được sử dụng chế biến các món ăn tái, sống, cùng mẫu phân chó, mèo tại khu dân cư được thu thập để phân tích, xác định nguồn lây và nguy cơ tồn lưu mầm bệnh trong môi trường.

Đoàn nghiên cứu thu thập các mẫu ốc có chứa Sán 

Đoàn nghiên cứu thu thập các mẫu cá có nguy cơ chứa Sán 

Đối với người dân, lợi ích mang lại từ chương trình là rất thiết thực. Các trường hợp phát hiện nhiễm Sán lá gan nhỏ hoặc giun truyền qua đất sẽ được cấp thuốc điều trị miễn phí, được tư vấn chế độ sinh hoạt, ăn uống an toàn. Thông qua hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, người dân cũng được cung cấp kiến thức về tác hại của bệnh, đặc biệt là nguy cơ từ thói quen ăn cá chưa nấu chín, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến nhiễm Sán lá gan nhỏ.

Về lâu dài, kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở khoa học quan trọng để ngành Y tế Quảng Ninh xây dựng và điều chỉnh các giải pháp can thiệp phù hợp với từng vùng nguy cơ, góp phần kiểm soát hiệu quả bệnh ký sinh trùng trong cộng đồng. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn thể hiện quyết tâm của ngành Y tế trong việc bảo vệ sức khỏe nhân dân, phòng bệnh chủ động, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn tỉnh.

Mạnh Hùng, Ngọc Phượng – CDC QN