Mỹ: Năm bệnh chết người hơn Ebola

Hơn 100 người Mỹ ở Dallas có thể đã phơi nhiễm với chủng vi rút Ebola chết người hiện đang hoành hành khắp tây Phi, sau khi ca bệnh đầu tiên trên đất Mỹ được chẩn đoán vào tuần trước.

Chủng vi rút này đã giết chết hơn 3.000 người ở tây Phi và có tỷ lệ tử vong khoảng 55%.

Tỷ lệ này không cao bằng một số vi rút khác, có thể gây tử vong tới 90% - thực ra, chủng vi rút này có thể lây lan hơn những chủng khác một phần là vì bệnh nhân mang vi rút trong thời gian lâu hơn trước khi họ khỏi bệnh hoặc chết - nhưng về mặt thống kê thì sau khi nhiễm nạn nhân dễ chết hơn là khỏi.

Tuy nhiên, Ebola “còn khuya” mới là căn bệnh gây chết người nhất từng tấn công nước Mỹ, so với 5 bệnh dưới đây:

Viêm não màng não do amip

Một bệnh hiếm nhưng tỷ lệ tử vong cao do hệ thần kinh trung ương bị nhiễm một loại a míp sống trong nước ngọt, ấm và tù đọng, bao gồm bể bơi và ao hồ. Chỉ có 5 người từng được cứu sống khỏi căn bệnh này – tương đương với tỷ lệ tử vong 97%.

Bệnh xảy ra khi nước bẩn thâm nhập sâu vào trong các xoang. Trong vài ngày đầu tiên bệnh gây ra rất ít triệu chứng ngoài “điếc” mũi (mất cảm giác về mùi), nhưng phần lớn nạn nhân chết trong vòng 14 ngày sau khi nhiễm.

Khoảng 60 trường hợp mắc bệnh đã được báo cáo ở Mỹ từ năm 1975, mặc dù trong lịch sử y học có chưa đến 300 trường hợp được ghi nhận trên khắp thế giới.

Tin tốt duy nhất là a míp này cực kỳ nhạy cảm với chlorine, vì thế sẽ an toàn nếu bơi ở những bể bơi được khử trùng đúng cách.

Bệnh dại

Bệnh dại vẫn lưu hành ở nhiều nơi trên thế giới trừ Nhật, một số vùng ở tây Âu và châu Đại dương, và Nam cực, giết chết 55.000 người mỗi năm.

Truyền qua vết cắn hoặc vết cào của động vật nhiễm vi rút, bệnh dại gần như luôn gây chết người một khi triệu chứng đã diễn ra, thường là từ 1 – 3 tháng sau khi nhiễm.

Trong thập kỷ qua mỗi năm nước Mỹ ghi nhận từ 1 – 8 ca bệnh dại, nhiều người trong số này bị nhiễm ở nước ngoài trước khi về nhà.

Tuy nhiên, nhiều động vật ở Mỹ có thể gây bệnh dại, bao gồm dơi, chồn hôi, gấu trúc, cáo, chó sói và thậm chí cả chuột trũi.

Bệnh than

Bệnh than đã từng giết chết hàng trăm nghìn người mỗi năm trên khắp thế giới. Tuy nhiên, vắc xin do Louis Pasteur sáng chế đã giải quyết phần lớn tình trạng này. Căn bệnh – thường do động vật chăn thả tự do bị nhiễm bào tử vi khuẩn trong đất – hiện rất hiếm gặp trên động vật nuôi và trên người.

Thể bệnh nguy hiểm nhất – bệnh than ở phổi – còn được gọi là “bệnh của thợ len” do nguy cơ hít phải bào tử than ở những người làm nghề len. Nếu không điều trị, chỉ có khoảng 10 - 15% bệnh nhân bị bệnh than thể phổi thoát khỏi tử thần.

Trường hợp tử vong cuối cùng do bệnh than thể phổi tự nhiên của Mỹ xảy ra ở California năm 1976, khi một thợ dệt tại nhà bị chết sau khi tiếp xúc với len nhiễm khuẩn nhập từ Pakistan.

Mặc dù vậy, người ta vẫn rất lo ngại rằng vi khuẩn này có thể bị dùng làm vũ khí sinh học trong những cuộc tấn công khủng bố, như đã xảy ra năm 2001, khi các phong bì chứa bào tử than được gửi tới nhiều cơ quan báo chí và hai nghị sĩ Mỹ đảng Dân chủ, khiến 5 người chết và 17 người khác bị bệnh.

Bệnh dịch hạch

Chắc ai cũng nhớ tới bệnh này từ những bài học lịch sử - “Cái chết đen” thế kỷ 14 là 1 trong 3 đại dịch của bệnh dịch hạch trên toàn cầu, giết chết tổng cộng 200 triệu người.

Tuy nhiên hiện bệnh vẫn lưu hành, thậm chí ở cả những nước phát triển – từ năm 1990-2005, tổng cộng có 107 trường hợp bệnh dịch hạch được báo cáo ở Mỹ.

Tử vong do dịch hạch thể phổi lên tới 100% nếu không điều trị, trong khi một số chủng dịch hạch thể hạch gây chết khoảng 70%.

HIV/AIDS

Nghiên cứu mới hồi tuần trước đã tuyên bố ca bệnh HIV/AIDS đầu tiên có lẽ đã xảy ra ở Kinshasa, Cộng hòa dân chủ Công gô từ những năm 1920. Kể từ đó vi rút đã lan khắp thế giới, khiến cho khoảng 75 triệu người nhiễm bệnh và giết chết 36 triệu người trong số đó.

Rất khó xác định tỷ lệ tử vong chính xác là bao nhiêu vì thuốc điều trị rất khác nhau trên khắp thế giới và vẫn đang không ngừng phát triển, trong khi nhiều người bệnh chỉ ra đi sau nhiều năm hoặc thậm chí nhiều chục năm sau khi nhiễm do các bệnh liên quan đến HIV.

Tuy nhiên, Sổ tay Phòng chống bệnh truyền nhiễm của Mỹ đưa ra con số tỷ lệ tử vong ở người không được điều trị tại một nước phát triển là 80 – 90% trong vòng 5 năm đầu.