Chagas - Hiểm hoạ âm thầm trong thời đại di chuyển toàn cầu: CDC Quảng Ninh cảnh báo nguy cơ chủ động dự phòng

Một căn bệnh “xa mà gần” trong thời đại hội nhập
Bệnh Chagas do ký sinh trùng Trypanosoma cruzi gây ra, với cơ chế lây truyền đặc thù và tương đối phức tạp. Trung gian truyền bệnh chủ yếu là bọ xít hút máu, loài côn trùng có thể sinh sống trong môi trường gần gũi với con người. Khác với nhiều bệnh do muỗi truyền, ký sinh trùng không lây trực tiếp qua vết đốt mà xâm nhập vào cơ thể qua phân của côn trùng khi tiếp xúc với vết trầy xước hoặc niêm mạc.

                                                    Trung gian truyền bệnh chủ yếu là bọ xít hút máu
Ngoài ra, bệnh còn có thể lây truyền qua các con đường khác như truyền máu, ghép tạng, từ mẹ sang con hoặc qua thực phẩm nhiễm ký sinh trùng. Chính sự đa dạng trong đường lây khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu quốc tế gia tăng. Dù chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam, nguy cơ xâm nhập vẫn luôn hiện hữu nếu không được theo dõi, giám sát chặt chẽ.
Khoảng “im lặng” kéo dài và hệ lụy nặng nề
Điểm đáng lo ngại của bệnh Chagas không nằm ở tốc độ lây lan nhanh mà ở diễn biến âm thầm và kéo dài. Trong giai đoạn cấp tính, người bệnh thường chỉ có những biểu hiện nhẹ, không đặc hiệu như sốt thoáng qua, mệt mỏi, sưng tại vị trí nhiễm. Những triệu chứng này rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.

                                                       Bệnh chagas có thể làm người bệnh sưng mí mắt
Tuy nhiên, sau nhiều năm, ký sinh trùng vẫn tồn tại trong cơ thể và âm thầm gây tổn thương các cơ quan quan trọng. Khi chuyển sang giai đoạn mạn tính, bệnh có thể dẫn đến viêm cơ tim, rối loạn nhịp tim, suy tim hoặc đột tử. Đồng thời, hệ tiêu hóa cũng bị ảnh hưởng với các biểu hiện như phình đại tràng, thực quản, gây khó khăn trong ăn uống và sinh hoạt. Đây chính là nguyên nhân khiến bệnh trở thành gánh nặng lâu dài nếu không được phát hiện sớm.

Bệnh có thể gây biến chứng suy tim

CDC Quảng Ninh tăng cường nâng cao năng lực dự phòng
Với vai trò là đơn vị y tế dự phòng tuyến tỉnh, CDC Quảng Ninh tập trung vào các hoạt động chuyên môn như giám sát dịch tễ, theo dõi các yếu tố nguy cơ, cập nhật thông tin dịch tễ học từ trong nước và quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực phát hiện sớm các bệnh truyền nhiễm mới nổi.
Song song với đó, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được đẩy mạnh, đặc biệt tại tuyến cơ sở, giúp người dân nhận diện đúng về bệnh Chagas và các bệnh ký sinh trùng khác. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng được xác định là yếu tố then chốt, bởi với những bệnh có diễn biến âm thầm như Chagas, sự chủ động của người dân đóng vai trò quyết định trong phòng bệnh.
Đơn vị cũng khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh môi trường sống, hạn chế nơi trú ngụ của côn trùng, sử dụng màn khi ngủ và thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân. Đối với những trường hợp có yếu tố dịch tễ như từng sinh sống, làm việc tại vùng có lưu hành bệnh, cần chủ động theo dõi sức khỏe và khám khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm mới nổi ngày càng khó lường, việc “phòng bệnh từ sớm, từ xa” không chỉ là định hướng mà còn là yêu cầu tất yếu đối với công tác y tế dự phòng. CDC Quảng Ninh sẽ tiếp tục tăng cường nâng cao năng lực chuyên môn và đẩy mạnh truyền thông để bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Mỗi người dân bằng việc nâng cao hiểu biết và thay đổi hành vi, chính là “tuyến phòng thủ” quan trọng nhất trước những nguy cơ dịch bệnh trong thời đại hội nhập.

Mạnh Hùng, Ngọc Phượng - CDC QN