CDC Quảng Ninh: Chủ động bảo vệ sức khỏe học sinh mùa tựu trường

Vì sao trẻ dễ mắc bệnh truyền nhiễm khi đi học?

Trong kỳ nghỉ hè, trẻ thường thay đổi môi trường sống và thói quen sinh hoạt, ảnh hưởng tới sức đề kháng. Vui chơi tại nơi đông người (siêu thị, trung tâm thương mại, khu giải trí...) cũng làm tăng nguy cơ tiếp xúc mầm bệnh. Khi trở lại lớp học, không gian kín và việc dùng chung đồ dùng tạo điều kiện lây nhiễm từ trẻ đã mang bệnh sang trẻ khỏe mạnh.

Bên cạnh đó, thời tiết giao mùa cũng làm thời tiết thay đổi thất thường, độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi rút, vi khuẩn và côn trùng (ruồi, muỗi) phát triển, trở thành nguồn lây tiềm ẩn.

Đặc biệt, sức đề kháng trẻ em còn non nớt nhất là ở lứa tuổi mầm non, tiểu học. Việc nhiều gia đình bỏ sót các mũi tiêm cũng tạo ra “khoảng trống miễn dịch” trong cộng đồng.

Các bệnh thường gặp gồm: tay-chân-miệng, cúm mùa, sởi, thủy đậu, sốt xuất huyết, tiêu chảy cấp, chỉ cần một trẻ mắc bệnh có thể bùng phát thành ổ dịch bên trong trường học, thậm chí trẻ mang mầm bệnh về lây cho các thành viên trong gia đình như ông bà lớn tuổi, trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai.

Ngoài ra, các vấn đề sức khỏe học đường như tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, rối loạn dinh dưỡng, sức khoẻ tâm thần cũng được quan tâm.

Học sinh bắt đầu năm học mới 2025-2026

CDC Quảng Ninh và vai trò y tế dự phòng học đường

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh (CDC Quảng Ninh), với Khoa Sức khỏe Môi trường và Y tế Trường học, là đơn vị đầu mối triển khai các hoạt động về y tế trường học, cụ thể:

• Đầu mối xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và báo cáo các hoạt động: chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các hoạt động quản lý môi trường điều kiện vệ sinh trường học, bệnh tật học đường, sức khỏe trường học.
• Quản lý công tác chăm sóc sức khoẻ trẻ em, học sinh: kiểm tra sức khoẻ định kỳ, theo dõi, đánh giá, phát hiện sớm các bệnh tật học đường và bệnh truyền nhiễm trong trường học, tư vấn sức khoẻ cho học sinh và phụ huynh.
• Đo kiểm tra môi trường và giám sát, đánh giá điều kiện vệ sinh trường học: thiết kế trường học, bàn ghế, điều kiện ánh sáng, tiếng ồn, vi khí hậu,… nước sạch, nhà vệ sinh, vệ sinh môi trường, quản lý chất thải,…
• Giám sát công tác an toàn thực phẩm, dinh dưỡng học đường tại trường học.
• Tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ về lĩnh vực y tế trường học cho cho cán bộ y tế trường học.
• Giám sát, hướng dẫn tuyến dưới và các cơ sở giáo dục tổ chức truyền thông, giáo dục sức khỏe: Hướng dẫn thói quen vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng hợp lý, tiêm chủng phòng bệnh, phòng chống bệnh tật học đường, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm.
• Tư vấn chính sách cho nhà trường và phụ huynh: Xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh.

CDC Quảng Ninh tổ chức lớp tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn công tác y tế trường học

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến, Khoa Sức khỏe Môi trường - Y tế Trường học, CDC Quảng Ninh cho biết: “Phòng bệnh trong trường học cần thực hiện đa tầng bảo vệ: từ môi trường lớp học, sự giám sát y tế của nhà trường, đến ý thức vệ sinh cá nhân của học sinh và phụ huynh. Nếu một tầng bị bỏ sót, nguy cơ bùng phát dịch sẽ cao. Điều quan trọng là tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt với các bệnh như cúm mùa, sởi, thủy đậu, tay chân miệng, vì trẻ em trong môi trường tập thể rất dễ lây nhiễm. Song song, cần thường xuyên tập cho trẻ các thói quen tốt như dùng vật dụng riêng (khăn mặt, cốc uống nước,…), nhắc trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau giờ chơi.”

Bảo vệ sức khỏe học sinh mùa tựu trường

Để chủ động công tác phòng, chống dịch trong mùa tựu trường năm học 2025-2026, Bộ Y tế đã có văn bản đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ sở giáo dục đào tạo trên cả nước chuẩn bị các điều kiện tốt nhất đảm bảo sức khoẻ cho trẻ em, học sinh, sinh viên khi bước vào năm học mới; bảo đảm vệ sinh sạch sẽ, thông thoáng lớp học và đủ ánh sáng tại các cơ sở giáo dục, trường học, nhà trẻ, mẫu giáo.

Một số biện pháp cụ thể để bảo vệ sức khỏe học sinh mùa tựu trường:

Công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm

• Rửa tay 6 thời điểm vàng (trước ăn, sau đi vệ sinh, sau ho/hắt hơi, sau chơi ngoài trời, sau tiếp xúc đồ dùng chung, khi tay bẩn).
• Đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp.
• Khử khuẩn bên ngoài và trong lớp học: Bàn ghế, tay nắm cửa, đồ chơi, thiết bị học tập.
• Trang bị đầy đủ nước rửa tay, xà phòng, phun thuốc diệt muỗi định kỳ.
• Quan sát và theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt, ho, phát ban, tiêu chảy... để phát hiện sớm và có biện pháp xử lý, cách ly kịp thời.
• Sử dụng riêng các vật dụng như khăn mặt, cốc uống nước,…

Cải thiện vệ sinh trường học

• Đảm bảo nguồn nước uống, nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt và nhà vệ sinh đạt chuẩn.
• Bố trí ánh sáng và bàn ghế phù hợp chiều cao, phòng tránh cận thị và cong vẹo cột sống.
• Quản lý chất thải, vệ sinh môi trường tại trường học: phát quang bụi rậm, lật úp các dụng cụ chứa nước, tránh ao tù nước đọng để phòng chống muỗi.

Dinh dưỡng – miễn dịch học đường

• Khẩu phần ăn bán trú phải đa dạng, đầy đủ nhóm chất thiết yếu: tinh bột – đạm – chất béo – rau quả.
• Bổ sung Vitamin C vào chế độ ăn giúp tăng sức đề kháng chống bệnh. Tăng cường sữa, thực phẩm giàu canxi và vitamin D để hỗ trợ phát triển chiều cao.
• Khuyến khích trẻ uống đủ nước; hạn chế đồ uống có gas, nước ngọt, đồ chiên rán, đồ ăn nhanh và các thực phẩm chế biến sẵn.
• Cho trẻ ngủ đủ giấc và khuyến khích vận động hợp lý để cơ thể khỏe mạnh.

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao sức đề kháng của trẻ

Tiêm chủng đầy đủ

• Đảm bảo học sinh hoàn thành Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, tích cực đưa trẻ tham gia chiến dịch tiêm chủng bù liều và các chiến dịch tiêm chủng trường học khác.
• Ngoài ra, cho trẻ tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch các loại vắc xin cần thiết như cúm, phế cầu, thủy đậu... Tiêm phòng là một trong những biện pháp phòng bệnh hữu hiệu, giúp trẻ tránh được các bệnh lây nhiễm nguy hiểm.

 Mùa tựu trường không chỉ là khởi đầu của một năm học mới mà còn là bài kiểm tra cho hệ thống y tế học đường. Với sự đồng hành của CDC Quảng Ninh, các thầy cô và phụ huynh, học sinh sẽ có được môi trường học tập an toàn, lành mạnh – nền tảng cho sự phát triển toàn diện cả về trí tuệ và thể chất.

Phương Anh (CDC)