Cẩn trọng với bệnh viêm não mô cầu

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh viêm não mô cầu hiệu quả. Trong ảnh: Tiêm vắc xin cho trẻ tại Trạm Y tế phường Cao Xanh, TP Hạ Long.

- Thưa bác sĩ, bệnh viêm não mô cầu có nguy hiểm không? Trên địa bàn tỉnh đã có ca bệnh nào chưa?

+ Bệnh viêm não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, lây truyền theo đường hô hấp, thường gặp ở lứa tuổi trẻ và có khả năng gây thành dịch. Bệnh viêm não mô cầu có các thể lâm sàng: Viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... trong đó viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết thường gặp hơn. Bệnh thường để lại di chứng nặng nề như: Chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt với tỷ lệ từ 10-20%. Tỷ lệ tử vong có thể từ 8-15%.

Bệnh thường xảy ra ở nơi tập trung đông người (nhà trẻ, trường học, ký túc xá, doanh trại...), người bị suy giảm miễn dịch hoặc đồng nhiễm khuẩn đường hô hấp. Tại Việt Nam, bệnh lưu hành và được ghi nhận rải rác tại nhiều địa phương, xuất hiện nhiều vào mùa đông - xuân.

Trên địa bàn tỉnh, từ đầu năm đến nay chưa phát hiện bệnh nhân nào bị bệnh viêm não mô cầu, tuy nhiên, bệnh này rất dễ lây lan; trong khi Quảng Ninh có lượng khách từ các nước, các tỉnh, thành trong nước đến rất lớn; bởi vậy, người dân phải cẩn trọng.

Bệnh viêm não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp do hít phải những giọt nhỏ dịch tiết mũi họng của người nhiễm bệnh và có thể bùng phát thành dịch. Các tiếp xúc hàng ngày như hôn, dùng chung dụng cụ, ly, cốc, tiếp xúc với nhiều người đều có thể dẫn đến lây truyền bệnh. Khi cơ thể mệt mỏi, hệ thống miễn dịch suy giảm sẽ làm tăng khả năng nhiễm bệnh. Trong khi đó, một số trường hợp mắc bệnh, vì cũng có ban hoại tử trên da nên bệnh dễ nhầm với bệnh liên cầu khuẩn. Ngoài ra, bệnh cũng khó phát hiện sớm vì biểu hiện ban đầu giống như viêm họng thông thường.

- Vậy triệu chứng và cách phòng bệnh viêm não mô cầu như thế nào,  thưa bác sĩ?

+ Cũng giống các bệnh viêm não khác, bệnh viêm não mô cầu nếu ở thể viêm màng não, bệnh nhân có triệu chứng: Cứng cổ, sốt cao, nhạy cảm với ánh sáng, lơ mơ, nhức đầu và nôn ói. Còn nếu ở thể nhiễm trùng máu, bệnh nhân thường có triệu chứng: Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau cơ, đau chân tay, lừ đừ, mệt lả và phát ban. Dù ở thể nào, bệnh này vẫn diễn biến cấp tính, nguy cơ tử vong cao hoặc để lại những di chứng nghiêm trọng như phải cắt bỏ các chi, các ngón tay, ngón chân, để lại các tổn thương não, giảm thính lực, tổn thương thận và các vấn đề về tâm lý.

Theo tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ người lành mang trùng (người mang vi khuẩn Neisseria meningitidis nhưng không có biểu hiện bệnh) từ 5-25% và rất cao ở ổ dịch. Từ những người này có thể vi khuẩn lây lan sang người có sức đề kháng kém. Vì thế, để phòng bệnh tốt nhất, người dân nên chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh não mô cầu.

Vắc xin phòng não mô cầu typ A và typ C được chỉ định cho tất cả các đối tượng từ 18 tháng tuổi trở nên. Tại Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cũng đã triển khai tiêm loại vắc xin này.

Bên cạnh tiêm vắc xin, mọi người cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường... Tránh chạm tay vào miệng, mũi, mắt; tránh ăn uống chung và sử dụng chung đồ dùng. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, luyện tập, nâng cao thể trạng. Thực hiện tốt vệ sinh, thông khí nơi ở, nơi làm việc.

Đây là bệnh có thể điều trị được bằng kháng sinh. Do đó, khi có các biểu hiện như: Sốt, đau họng, cổ cứng, xuất hiện ban trên da (ban màu tím, thâm đen), nôn, đau đầu dữ dội… cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế để được theo dõi, tư vấn, điều trị kịp thời.

- Xin cảm ơn bác sĩ!