Ai nên tiêm vắc-xin phòng viêm não mô cầu?

Bệnh nhân viêm màng não do vi khuẩn gây não mô cầu đã được ghi nhận ở cả ba miền. Xin ông cho biết, khả năng dịch bùng phát có xảy ra?

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển: Theo tôi hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy có xu hướng bùng phát dịch viêm màng não do não mô cầu. Các ca bệnh xảy ra rải rác, tản phát, chưa phát hiện được ổ dịch nào. Kết quả giám sát vi khuẩn học với những người sống gần bệnh nhân viêm màng não do não mô cầu ở huyện Mê Linh (Hà Nội) trong tuần vừa qua không phát hiện được trường hợp người lành mang vi khuẩn não mô cầu nào.

Có vẻ như diễn biến dịch viêm não mô cầu thời điểm này đang “nóng” hơn so với mọi năm?

Ở nước ta, viêm não mô cầu là một bệnh tương đối phổ biến. Bệnh xảy ra quanh năm với những ca tản phát, chủ yếu ở trẻ nhỏ và tăng cao vào mùa xuân do điều kiện thời tiết mưa, ẩm, lạnh dễ làm giảm sức đề kháng của cơ thể người. Kể từ đầu năm 2012 đến nay, đã phát hiện 8 trường hợp bệnh rải rác và tản phát không gây thành dịch ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Đây cũng là diễn biến thường xảy ra hàng năm.

Người dân có nên chủ động đi tiêm vắc-xin phòng viêm não mô cầu?

Tiêm vắc-xin phòng bệnh có hiệu quả tốt nhưng phải thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tùy loại vắc-xin, có thể tiêm cho trẻ từ 3 tháng tuổi hay lớn hơn, tiêm cho các đối tượng sống trong vùng dịch hoặc phải di đến vùng dịch, những người sống trong một cộng đồng khép kín hoặc các cộng đồng có báo cáo về các trường hợp nhiễm não mô cầu.

Không được tiêm cho người quá mẫn cảm với bất cứ thành phần nào của vắc-xin, các trường hợp sốt, nhiễm khuẩn cấp tính và dị ứng đang tiến triển, người mắc các bệnh mãn tính. Cần thận trọng khi tiêm cho phụ nữ mang thai trừ khi thật cần thiết.

Bệnh viêm não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp nên biện pháp phòng bệnh quan trọng nhất vẫn là thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc họng thường xuyên bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường. Hạn chế tụ tập nơi đông người, hạn chế tối đa tiếp xúc với bệnh nhân hoặc người nghi ngờ mắc bệnh.

Khi có triệu chứng nào thì người bệnh cần tới cơ sở y tế?

Sau khi vi khuẩn não mô cầu xâm nhiễm vào cơ thể, thời gian ủ bệnh thường là 3-4 ngày. Bệnh biểu hiện rất đa dạng với nhiều thể bệnh như viêm mũi họng, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, viêm khớp, viêm màng trong tim.

Dấu hiệu đặc trưng của bệnh gồm: sốt đột ngột, đau đầu, chán ăn, kích thích, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sợ ánh sáng, cổ cứng, li bì, co giật có thể xuất huyết hoại tử trong trường hợp có nhiễm khuẩn huyết. Khi thấy sốt cao, đau họng, đau đầu, cổ cứng, nôn vọt cần đi khám ngay để được chẩn đoán sớm và điều trị đúng.