Tật khúc xạ học đường: Gánh nặng sức khỏe và nỗ lực kiểm soát tại Quảng Ninh

Đây là tình trạng thị lực suy giảm do mắt không thể tập trung ánh sáng chính xác lên võng mạc, dẫn đến hình ảnh bị nhòe. Xét về khía cạnh y học, nguyên nhân gây ra tật khúc xạ rất đa dạng, có thể bắt nguồn từ yếu tố di truyền, sự phát triển bất thường của cấu trúc mắt, hoặc các tác động từ môi trường sống và thói quen sinh hoạt, học tập không khoa học.

Cận thị, loại tật khúc xạ phổ biến nhất ở lứa tuổi học sinh, thường xảy ra khi chiều dài trục trước sau của nhãn cầu lớn hơn bình thường hoặc giác mạc quá cong, khiến ảnh của vật thể hội tụ ở phía trước võng mạc. Ngược lại, viễn thị xảy ra khi trục trước sau của nhãn cầu quá ngắn hoặc giác mạc quá phẳng, làm cho ảnh hội tụ ở phía sau võng mạc. Loạn thị là tình trạng giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng bất thường, dẫn đến nhiều điểm hội tụ khác nhau trên võng mạc, gây ra hình ảnh bị biến dạng.

Hình ảnh minh họa một số tật khúc xạ học đường thường mắc phải ở học sinh

Tật khúc xạ học đường không chỉ ảnh hưởng đến khả năng học tập và sinh hoạt hàng ngày của học sinh mà còn có thể gây ra những hậu quả lâu dài cho sức khỏe mắt nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời. Trẻ em mắc tật khúc xạ thường gặp khó khăn trong việc nhìn rõ bảng, đọc sách, tham gia các hoạt động thể thao và vui chơi, từ đó ảnh hưởng đến kết quả học tập, sự tự tin và hòa nhập xã hội. Nếu không được điều chỉnh đúng cách, tật khúc xạ có thể tiến triển nặng hơn, thậm chí dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như nhược thị, lé mắt hoặc tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về mắt khác trong tương lai.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc kiểm soát và phòng ngừa tật khúc xạ học đường, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Quảng Ninh đã và đang đóng vai trò then chốt trong công tác chỉ đạo tuyến và phối hợp chuyên môn để triển khai hiệu quả các chương trình khám sàng lọc tật khúc xạ cho học sinh và cộng đồng trên địa bàn tỉnh. CDC Quảng Ninh chủ động xây dựng kế hoạch, hướng dẫn các trung tâm y tế tuyến huyện, thị xã, thành phố và các trường học về quy trình khám sàng lọc, tiêu chuẩn chẩn đoán và phương pháp quản lý các trường hợp mắc tật khúc xạ. Bên cạnh đó, Trung tâm còn tăng cường phối hợp với các bệnh viện chuyên khoa mắt, các tổ chức xã hội và các đơn vị liên quan để huy động nguồn lực, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế tuyến dưới trong việc thực hiện các kỹ thuật khám và tư vấn về tật khúc xạ.

Bác sĩ Khoa Da liễu – Phòng chống mù lòa tại cộng đồng (CDC) khám sàng lọc tật khúc xạ học đường

Thông qua các chương trình khám sàng lọc định kỳ tại trường học và cộng đồng, CDC Quảng Ninh đã góp phần phát hiện sớm các trường hợp mắc tật khúc xạ, đặc biệt là ở giai đoạn sớm khi các biện pháp can thiệp có hiệu quả cao nhất. Các em học sinh và người dân sau khi được khám sàng lọc sẽ được tư vấn cụ thể về tình trạng mắt, các biện pháp điều chỉnh phù hợp như đeo kính, sử dụng kính áp tròng hoặc các phương pháp điều trị khác theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Đồng thời, CDC Quảng Ninh cũng chú trọng đến công tác truyền thông giáo dục sức khỏe, nâng cao nhận thức cho học sinh, phụ huynh và cộng đồng về các yếu tố nguy cơ gây tật khúc xạ và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả như đảm bảo môi trường học tập và làm việc đủ ánh sáng, duy trì khoảng cách đọc sách và xem tivi hợp lý, tăng cường các hoạt động ngoài trời và khám mắt định kỳ.

Với sự chỉ đạo sát sao, phối hợp chặt chẽ và triển khai đồng bộ các hoạt động, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh đang từng bước góp phần giảm thiểu tỷ lệ mắc tật khúc xạ học đường, bảo vệ sức khỏe đôi mắt cho thế hệ trẻ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có sự chung tay của toàn xã hội, từ gia đình, nhà trường đến các cấp chính quyền và các tổ chức liên quan, trong việc tạo ra một môi trường sống và học tập lành mạnh, khuyến khích các hành vi bảo vệ mắt và đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc mắt chất lượng cao.

Thanh Nga (CDC)