Ánh sáng xanh và thách thức thị giác – Hãy hành động để yêu đôi mắt của bạn

Sự gia tăng nhanh chóng của các tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị, ở lứa tuổi học sinh, sinh viên đã trở thành "đại dịch thầm lặng”. Trẻ em dành hàng giờ liền cho việc học trực tuyến, giải trí trên điện thoại di động và máy tính bảng, khiến tỷ lệ cận thị tại nhiều quốc gia châu Á vượt ngưỡng 80%. Cận thị nặng kéo theo nguy cơ cao mắc các bệnh lý nguy hiểm hơn như thoái hóa võng mạc hay bong võng mạc, có thể dẫn đến mù lòa không hồi phục.

Đối với người trưởng thành và người cao tuổi, gánh nặng bệnh tật càng nặng nề hơn. Đục thủy tinh thể (căn bệnh có thể chữa khỏi) vẫn là nguyên nhân gây mù hàng đầu. Trong khi đó, tăng nhãn áp (glôcôm), mệnh danh là "kẻ trộm thị lực" vì thường không có triệu chứng rõ ràng, và bệnh võng mạc đái tháo đường đang trở thành thách thức lớn do lối sống thiếu kiểm soát. Hàng trăm triệu người đang sống trong tình trạng suy giảm thị lực, gây ra những tổn thất khổng lồ. Tổn thất toàn cầu hằng năm do mất năng suất lao động và chi phí y tế liên quan đến các bệnh về mắt được ước tính lên đến hàng nghìn tỷ đô la Mỹ, minh chứng cho sự cần thiết phải hành động ngay lập tức.

Thông điệp hưởng ứng Ngày Thị giác thế giới năm 2025

Trước thực trạng đáng báo động đó, việc nâng cao nhận thức và hành động bảo vệ đôi mắt trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đó cũng chính là lý do để Ngày Thị Giác Thế Giới (World Sight Day), được Liên minh Quốc tế Phòng chống Mù lòa (IAPB) khởi xướng và được tổ chức hàng năm vào thứ Năm tuần thứ hai của tháng Mười, trở thành một sự kiện toàn cầu. Năm 2025, với chủ đề xuyên suốt là "Hãy Yêu Đôi Mắt Của Bạn" (Love Your Eyes), Ngày Thị Giác Thế Giới không chỉ là một lời nhắc nhở, mà là một lời kêu gọi hành động đầy mạnh mẽ gửi đến mọi cá nhân và tổ chức.

Hưởng ứng lời kêu gọi chung của thế giới, tại Việt Nam, nhiều đơn vị đã và đang triển khai các hoạt động thiết thực. Điển hình, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Quảng Ninh đã và đang nỗ lực từng ngày bảo vệ sức khỏe đôi mắt cộng đồng với nhiều chương trình hành động cụ thể. CDC Quảng Ninh tăng cường chỉ đạo tuyến và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến y tế cơ sở, đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt ban đầu ngay tại địa phương. Đặc biệt, các chương trình khám sàng lọc quy mô lớn cho học sinh và người cao tuổi được tổ chức thường xuyên, giúp phát hiện sớm các tật khúc xạ và bệnh lý nguy hiểm như đục thủy tinh thể, từ đó chuyển tuyến kịp thời, giảm thiểu nguy cơ mù lòa vĩnh viễn cho người dân. Nỗ lực này là minh chứng rõ ràng cho vai trò chủ động của y tế dự phòng trong cuộc chiến bảo vệ thị giác.

Bác sĩ khoa Da liễu - Phòng chống mù lòa tại cộng đồng (CDC) khám sàng lọc các bệnh về mắt cho người dân

Chủ đề "Hãy Yêu Đôi Mắt Của Bạn" năm 2025 không chỉ là khẩu hiệu cảm tính, mà là một tuyên ngôn hành động hướng đến phòng ngừa và phát hiện sớm:

1. Thực hiện Khám Mắt Định Kỳ: Đây là hành động yêu thương đôi mắt thiết thực nhất, giúp phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh lý nguy hiểm. Hãy thăm khám chuyên khoa ít nhất một lần mỗi năm.
2. Áp dụng Quy tắc 20-20-20: Cứ 20 phút nhìn gần, hãy nhìn ra xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây.
3. Bảo vệ mắt khỏi Môi trường: Luôn đeo kính râm đạt tiêu chuẩn chống tia UV khi ra ngoài và đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn hoặc hóa chất.
4. Dinh dưỡng Hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin A, C, E, Kẽm và đặc biệt là Lutein, Zeaxanthin để nuôi dưỡng và bảo vệ võng mạc.

"Hãy Yêu Đôi Mắt Của Bạn" là thông điệp cuối cùng và quan trọng nhất. Đây không phải là trách nhiệm của riêng bác sĩ hay ngành y tế, mà là trách nhiệm cá nhân của mỗi người đối với sức khỏe của chính mình. Hãy trân trọng và chăm sóc đôi mắt từ hôm nay để có thể tiếp tục nhìn ngắm thế giới tươi đẹp một cách rõ ràng và trọn vẹn nhất./.